Stanowisko Walnego Zgromadzenia Stowarzyszenia „Metropolia Warszawa” w sprawie Wieloletnich Ram Finansowych UE na lata 2028-2034
Mając na względzie dążenie do zrównoważonego rozwoju naszych samorządów oraz biorąc pod uwagę dynamiczny wzrost liczby mieszkańców regionu warszawskiego stołecznego (RWS – obecnie ok. 3,3 miliona mieszkańców), jak też unikalny w skali kraju charakter wyzwań, z jakimi mierzą się samorządy w regionach metropolitalnych postulujemy, aby w toku negocjacji rozwiązań dot. funduszy UE na lata 2028-2034 uwzględnione zostały następujące kwestie:
1. Zapewnienie adekwatnej alokacji środków UE dla wszystkich kategorii regionów.
Pula środków unijnych powinna zostać określona nie tylko dla regionów słabiej rozwiniętych, ale również dla regionów przejściowych i regionów lepiej rozwiniętych. Należy przy tym uwzględnić ich funkcje rozwojowe o znaczeniu krajowym, rolę w otoczeniu międzynarodowym oraz ich pozycję konkurencyjną na rynkach: europejskim i globalnym.
2. Wprowadzenie stosownego algorytmu podziału środków UE pomiędzy regiony.
Algorytm obliczania alokacji środków dla RWS powinien gwarantować, że kwota per capita nie będzie niższa niż alokacja na mieszkańca w innych regionach lub kategoriach regionów w Polsce.
3. Utrzymanie stopy współfinansowania projektów ze środków funduszy UE dla RWS, jako regionu statystycznie lepiej rozwiniętego, na poziomie 50% kosztów kwalifikowalnych.
Dofinansowanie unijne powinno pozostać na poziomie analogicznym jak w przypadku ram finansowych UE na lata 2021-2027.
4. Zapewnienie środków finansowych na realizację dużych inwestycji w miastach wojewódzkich i ich obszarach metropolitalnych, prowadzonych przez różne poziomy władz publicznych.
Finansowanie dużych inwestycji w miastach wojewódzkich i ich obszarach metropolitalnych jest kluczowe dla ich rozwoju i jakości życia ich mieszkańców, w szczególności w zakresie transportu, energii, środowiska, badań i innowacji oraz infrastruktury społecznej i oświatowej. Jest ono niezbędne dla zapewnienia konkurencyjności największych ośrodków miejskich i ich obszarów metropolitalnych, a także właściwego poziomu usług publicznych w związku z koncentracją ludności na tych obszarach.
5. Uzupełnienie dofinansowania europejskiego dla RWS środkami z budżetu państwa.
Wykorzystanie środków z budżetu państwa pozwoli utrzymać stabilność finansową, przy jednoczesnym zwiększeniu intensywności wsparcia dla przedsięwzięć realizowanych na tym obszarze.
6. Kontynuacja realizacji instrumentów terytorialnych na rzecz rozwoju obszarów miejskich, w tym obszarów metropolitalnych, wdrażanych efektywnie już od dwóch perspektyw finansowych UE oraz zapewnienie na ich wdrażanie co najmniej 8% alokacji UE, określonej dla państwa członkowskiego.
Miasta wojewódzkie i ich obszary metropolitalne powinny mieć zagwarantowane finansowanie inwestycji kluczowych dla ich rozwoju, co oznacza również przeznaczenie odpowiednich środków m.in. z Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego.
7. Zapewnienie odpowiedniej reprezentacji władz miejskich oraz metropolitalnych,
a także zagwarantowanie możliwości ich aktywnego udziału w pracach i uzgodnieniach w zakresie zapisów Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR), dotyczących miast i obszarów metropolitalnych.
Jest to kluczowe w obliczu toczących się prac nad tym dokumentem, który stanowi jeden z najważniejszych planów rozwojowych państwa. Bez silnego komponentu miejskiego i metropolitalnego efektywność polityk UE ulega znaczącemu spadkowi, wraz z osłabieniem zdolności absorpcji środków.
Stanowisko Walnego Zgromadzenia Stowarzyszenia „Metropolia Warszawa” w sprawie Wieloletnich Ram Finansowych UE na lata 2028-2034 zostało przyjęte Uchwałą nr 6/2026 Walnego Zgromadzenia Członków Stowarzyszenia „Metropolia Warszawa” z dnia 20 kwietnia 2026 r.